ทำความเข้าใจโรคจากหมู หลังพบไวรัสใหม่จากหมูสู่คน เสี่ยงระบาดแบบโควิด-19

ย้อนรอยโรคระบาดที่หมูมีส่วนเกี่ยวข้อง หลังนักวิทยาศาสตร์จีนพบไวรัสชนิดใหม่ติดต่อจากหมูสู่คน แม้ล่าสุดทางการจีนจะออกมาระงับงานวิจัยดังกล่าวแล้ว โดยชี้ว่าเก็บตัวอย่างน้อยเกินไป

หลังจากที่นักวิทยาศาสตร์จีนเผยแพร่งานวิจัยค้นพบไวรัสชนิดใหม่ที่มีชื่อว่า “G4 EA H1N1” ซึ่งพบในสุกรและมีการระบาดจากหมูสู่คนในเล้าหมูที่ประเทศจีน ในช่วงปี 2554-2561 จนเกิดเป็นความกังวลว่า ไวรัสชนิดนี้อาจระบาดรุนแรงเหมือนโรคโควิด-19

ล่าสุดจะมีผู้เชี่ยวชาญจากหลายประเทศออกมาเตือนว่า อย่าเพิ่งตื่นตระหนกต่อไวรัสชนิดนี้ เพราะยังไม่มีหลักฐานบ่งชี้ถึงการแพร่ระบาดจากคนสู่คน เช่น ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ให้ความรู้ผ่านเฟซบุ๊กโดยยืนยันว่า เป็นเพียงการศึกษาทดลอง ยังไม่เคยพบติดในคน และยังไม่มีการแพร่ระบาดในคนแต่อย่างใด

ขณะเดียวกันรายงานข่าวล่าสุด กระทรวงการต่างประเทศจีนปฏิเสธงานวิจัยชิ้นดังกล่าว โดยชี้ว่า ไวรัสที่นักวิทยาศาสตร์จีนพบและเป็นข่าวใหญ่ เป็นเพียงไวรัส H1N1 ชนิดหนึ่ง พร้อมอ้างผู้เชี่ยวชาญที่ชี้ว่า งานวิจัยดังกล่าวเก็บตัวอย่างน้อยเกินไปและไม่สะท้อนความเป็นจริง

ที่ผ่านมา ไวรัสสายพันธุ์ H1N1 เคยพบเป็นการแพร่ระบาดใหญ่ของโลกมาแล้ว เช่นการแพร่ระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่สเปน (Spanish flu) เมื่อปี 2461-2462 ซึ่งถือเป็นการระบาดที่รุนแรงที่สุดของโลก มีผู้เสียชีวิตประมาณ 50 ล้านคน

ขณะเดียวกัน เมื่อปี 2552 มีการแพร่ระบาดของไวรัส H1N1 ที่คนไทยรู้จักกันในชื่อ “ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009” ซึ่งโรคนี้มีความเกี่ยวข้องกับหมูเพียงแค่มีเชื้อตั้งต้นมาจากหมู ประกอบกับเชื้อจากคนและนกเท่านั้น แต่การระบาดเกิดขึ้นจากคนสู่คน ดังนั้นการบริโภคหมูจึงไม่มีความเสี่ยงป่วยโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009

แต่โรคที่เกี่ยวข้องกับหมูโดยตรงคือ โรคไข้หวัดหมูแอฟริกัน (ASF) ซึ่งโรคนี้ไม่มีการติดต่อจากหมูสู่คน แต่มนุษย์จะได้รับผลกระทบทางอ้อม เพราะการระบาดของโรคนี้สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจมหาศาล จากการที่ต้องฆ่าสุกรเลี้ยงจำนวนมากเพื่อควบคุมการระบาด

ไข้หวัดหมูแอฟริกัน (ASF) เคยแพร่ระบาดรุนแรงในหลายประเทศเอเชียเมื่อปีที่แล้ว จนเกิดความเสี่ยงขาดแคลนเนื้อหมู

เมื่อปีที่แล้ว โรคไข้หวัดหมูแอฟริกันระบาดอย่างหนักในหลายประเทศ โดยเฉพาะประเทศในแถบเอเชีย เช่นจีน เกาหลีใต้ ไต้หวัน รวมทั้งลาว เวียดนาม กัมพูชาและฟิลิปปินส์ จนต้องฆ่าสุกรเลี้ยงไม่ต่ำกว่า 6 ล้านตัวและเกิดเป็นความเสี่ยงขาดแคลนเนื้อหมูทั่วเอเชีย

เช่นเดียวกับเมื่อต้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา โรคไข้หวัดหมูแอฟริกันระบาดหนักในประเทศไนจีเรียและอินเดีย ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงหมู ซ้ำเติมในภาวะที่มีการระบาดของโรคโควิด-19