ต้อยติ่ง...วัชพืชต่างถิ่น

ฤดูฝนตามสวนสาธารณะ ท้องไร่ท้องนา มักพบต้นวัชพืชดอกสีม่วงสวยงามผุดขึ้นมากมาย รู้จักกันมาแต่โบราณว่า... “ต้อยติ่ง” บ้างเรียก อังกาบ เป๊าะแป๊ะ จัดเป็นวัชพืชต่างถิ่น มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาใต้ แพร่กระจายมากที่สุดในประเทศเขตร้อนชื้น

ประเทศไทยมีการนำเข้ามาจากอินโดนีเซีย เพื่อปลูกเป็นไม้ประดับ

แต่เนื่องจากเป็นพืชที่แพร่กระจายได้ง่ายและรวดเร็ว จึงกลายเป็นวัชพืชที่สำคัญชนิดหนึ่งในบ้านเรา พบแพร่กระจายในทุกภาคทั่วประเทศ

เป็นไม้ล้มลุก สูง 60-100 ซม. ตามลำต้นจะมีขนอ่อนๆขึ้นปกคลุมเล็กน้อย ใบเดี่ยว ออกเรียงกันเป็นคู่ๆไปตามข้อของลำต้น แผ่นใบมีสีเขียว ลักษณะใบเป็นรูปมนรี ปลายใบมน โคนใบแหลม ส่วนขอบใบเรียบ และอาจมีคลื่นเล็กน้อย ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1-1.5 นิ้ว และยาวประมาณ 2.5-3 นิ้ว ออกดอกเป็นช่อ หรือบางทีออกเป็นดอกเดี่ยวๆตามง่ามใบบริเวณส่วนยอดของต้น

ดอกเป็นสีม่วงรูปกรวย ปลายดอกแยกออกเป็น 5 กลีบ กลางดอกมีเกสร 4 ก้าน แบ่งเป็นก้านสั้น 2 ก้าน และก้านยาว 2 ก้าน ผลเป็นฝักยาว 1 นิ้ว ภายในฝักมีเมล็ดอยู่ 8 เมล็ด เปลือกของเมล็ดสีดำ เมื่อนำเมล็ดมาแช่น้ำจะปริแตกอย่างรวดเร็ว และมีเสียงดังแป๊ะๆ

ต้อยติ่งสามารถนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรรักษาโรคต่างๆได้มากมาย

ราก...ใช้เป็นยารักษาโรคไต โรคไอกรน เป็นยาขับเลือด ถ้าใช้ในปริมาณที่เจือจางสามารถกำจัดสารพิษในเลือด บรรเทาอาการสารพิษตกค้างในปัสสาวะ

ใบ...ใช้เป็นยาถ่ายพยาธิ หรือใช้พอกแก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อได้.